# Checklist trước khi chốt yêu cầu

> Chạy qua danh sách này trước khi chuyển yêu cầu sang đội phát triển.
> Nguồn: Khoá NextGen Business Analyst.

---

## 1. Đã hiểu đúng vấn đề chưa

- [ ] Xác định được **vấn đề gốc**, không phải giải pháp stakeholder tự nghĩ ra
- [ ] Đã hỏi "vì sao" ít nhất 3 lần cho yêu cầu quan trọng nhất
- [ ] Biết **hậu quả nếu không làm gì cả**
- [ ] Có số liệu định lượng cho vấn đề, không chỉ mô tả cảm tính

## 2. Outcome đã rõ chưa

- [ ] Phân biệt được **Output** (thứ làm ra) và **Outcome** (kết quả kinh doanh thay đổi)
- [ ] Mỗi yêu cầu lớn đều trả lời được "làm cái này để đạt kết quả gì"
- [ ] Có chỉ số đo được, kèm mốc hiện tại và mục tiêu
- [ ] Có **chỉ số cảnh báo** - thứ không được phép xấu đi khi tối ưu chỉ số chính

## 3. Đủ stakeholder chưa

- [ ] Đã lập Power/Interest Grid và cập nhật gần đây
- [ ] Đã hỏi riêng **Compliance/Risk** - góc nhìn rủi ro hay bị chìm trong họp chung
- [ ] Đã hỏi **người trực tiếp vận hành**, không chỉ hỏi cấp quản lý
- [ ] Xác định được **duy nhất một người** có quyền ký duyệt cuối cùng
- [ ] Đã phát hiện và làm lộ các **xung đột lợi ích** giữa các bên

## 4. Yêu cầu đã đủ chi tiết chưa

- [ ] Mỗi yêu cầu có mã định danh riêng
- [ ] Không còn từ mơ hồ: "nhanh", "dễ dùng", "ổn định", "thân thiện" → đã thay bằng số
- [ ] Đã phân rã tới mức đội phát triển thực hiện được mà không phải đoán
- [ ] Có **tiêu chí chấp nhận** kiểm chứng được đúng/sai

## 5. Đã có nhánh ngoại lệ chưa

> Đây là chỗ bị bỏ sót nhiều nhất.

- [ ] Điều gì xảy ra khi hệ thống bên thứ 3 **không phản hồi**
- [ ] Điều gì xảy ra khi người dùng **huỷ giữa chừng**
- [ ] Điều gì xảy ra khi dữ liệu **không hợp lệ**
- [ ] Điều gì xảy ra khi người dùng **thiếu quyền**
- [ ] Điều gì xảy ra khi thao tác bị **lặp/trùng**
- [ ] Người dùng nhìn thấy **thông báo gì** trong mỗi trường hợp trên

## 6. NFR đã có chưa

- [ ] Hiệu năng - có con số cụ thể kèm mốc đo (p95, p99)
- [ ] Tải đồng thời - số giao dịch/phút ở giờ cao điểm
- [ ] Bảo mật - dữ liệu nhạy cảm được xử lý thế nào
- [ ] Lưu vết - log giữ bao lâu, phục vụ audit gì
- [ ] Tuân thủ - quy định nào áp dụng

## 7. Ưu tiên hoá đã thật chưa

- [ ] Đã áp MoSCoW cho toàn bộ hạng mục
- [ ] Nhóm **Must không vượt quá ~60%** tổng công sức
- [ ] Nhóm **Won't** được ghi lại rõ ràng để khỏi bị hỏi lại
- [ ] Người quyết định ưu tiên đã xác nhận, không phải BA tự quyết

## 8. Truy vết và xác nhận

- [ ] Mỗi yêu cầu **truy ngược được** về nguồn gốc
- [ ] Không có yêu cầu nào "từ trên trời rơi xuống" (dấu hiệu gold plating)
- [ ] Đã **playback** lại với stakeholder và nhận xác nhận bằng văn bản
- [ ] Ghi lại các **giả định** chưa kiểm chứng được

---

## Dấu hiệu chưa nên chốt

- Còn dùng chữ "vân vân", "tương tự", "linh hoạt theo tình huống"
- Chỉ có luồng thành công, không có nhánh lỗi
- Không ai trả lời được câu "thành công thì đo bằng gì"
- Có hai stakeholder hiểu yêu cầu theo hai cách khác nhau