# Bộ câu hỏi phỏng vấn Stakeholder

> Bộ câu hỏi khung dùng khi elicit yêu cầu. Chọn lọc theo vai trò người được phỏng vấn,
> đừng hỏi hết. Nguồn: Khoá NextGen Business Analyst.

---

## Trước buổi phỏng vấn

- [ ] Xác định rõ mục tiêu buổi này cần trả lời câu hỏi gì
- [ ] Tìm hiểu trước vai trò, mối quan tâm và mức quyền lực của người được phỏng vấn
- [ ] Chuẩn bị 5-7 câu chính, phần còn lại để đào sâu theo câu trả lời
- [ ] Xin phép ghi âm / ghi chú
- [ ] Đặt lịch 45-60 phút, không nên dài hơn

---

## 1. Mở đầu - hiểu bối cảnh

- Anh/chị mô tả giúp em công việc hàng ngày liên quan đến quy trình này được không?
- Một ngày làm việc điển hình của anh/chị với hệ thống hiện tại diễn ra thế nào?
- Ai là người anh/chị phải phối hợp thường xuyên nhất trong quy trình này?

## 2. Đào vấn đề thật (không phải giải pháp họ tưởng tượng)

> Nguyên tắc: khách hàng thường mô tả **giải pháp** họ nghĩ ra, chứ không phải **vấn đề** họ gặp.

- Điều gì trong quy trình hiện tại làm anh/chị mất nhiều thời gian nhất?
- Lần gần nhất việc này gây rắc rối là khi nào? Chuyện gì đã xảy ra?
- Nếu không làm gì cả, hậu quả trong 6 tháng tới là gì?
- Anh/chị đang phải làm cách nào để "chống cháy" cho vấn đề này? *(hỏi để lộ ra các workaround)*

## 3. Đào sâu bằng 5 Whys

- Vì sao điều đó lại quan trọng với anh/chị?
- Vì sao hiện tại chưa làm được như vậy?
- *(lặp lại tối đa 5 lần cho tới khi chạm nhu cầu gốc rễ)*

## 4. Hướng outcome (không dừng ở tính năng)

- Nếu việc này được giải quyết, con số nào trong công việc của anh/chị sẽ thay đổi?
- Anh/chị sẽ dựa vào đâu để nói rằng dự án này thành công?
- Trong 3 tháng tới, kết quả nào là quan trọng nhất với bộ phận của anh/chị?

## 5. Ràng buộc & rủi ro

- Có quy định, chính sách nội bộ hay yêu cầu pháp lý nào ràng buộc cách làm không?
- Điều gì tuyệt đối **không được** thay đổi?
- Nếu hệ thống mới gặp sự cố, tình huống xấu nhất là gì?

## 6. Câu hỏi riêng theo vai trò

**Compliance / Risk Officer**
- Quy định nào áp dụng trực tiếp cho quy trình này?
- Ngưỡng rủi ro chấp nhận được là bao nhiêu trước khi anh/chị yêu cầu dừng?
- Cần lưu lại bằng chứng gì để phục vụ thanh tra?

**Người dùng cuối / nhân viên vận hành**
- Anh/chị thao tác bước này bao nhiêu lần một ngày?
- Bước nào hay làm sai nhất? Sai rồi thì sửa thế nào?
- Anh/chị có đang dùng file Excel hay công cụ riêng nào ngoài hệ thống không?

**Lãnh đạo / Sponsor**
- Vì sao dự án này được ưu tiên ngay bây giờ mà không phải năm sau?
- Anh/chị hình dung sản phẩm thành công trông như thế nào?
- Ngân sách và thời hạn có ràng buộc cứng nào không?

## 7. Kết thúc

- Còn điều gì quan trọng mà em chưa hỏi tới không?
- Em nên gặp thêm ai để hiểu đầy đủ về quy trình này?
- *(Playback)* Em tóm tắt lại những gì đã nghe, anh/chị xem em hiểu đúng chưa...

---

## Sau buổi phỏng vấn

- [ ] Viết lại ghi chú trong vòng 24 giờ khi trí nhớ còn tươi
- [ ] Gửi bản tóm tắt cho người được phỏng vấn xác nhận
- [ ] Đánh dấu những điểm mâu thuẫn với thông tin từ stakeholder khác
- [ ] Ghi lại các giả định cần kiểm chứng thêm

---

## Lỗi hay gặp

| Lỗi | Vì sao hại | Sửa |
|---|---|---|
| Câu hỏi dẫn dắt | "Anh thấy tính năng này hữu ích chứ?" → chỉ nhận được câu đồng ý xã giao | "Anh sẽ dùng tính năng này trong tình huống nào?" |
| Chỉ hỏi happy path | Bỏ sót nhánh lỗi, sau này phát sinh yêu cầu mới | Luôn hỏi "nếu bước này thất bại thì sao?" |
| Không playback | Hiểu sai mà không ai phát hiện | Tóm tắt lại cuối buổi và gửi bản ghi chú |
| Hỏi giải pháp thay vì vấn đề | "Anh muốn nút đó nằm ở đâu?" | "Anh đang cố hoàn thành việc gì?" |
